Pałac Esterházy: neorenesansowy pałac nad Dunajem
Pałac Esterházy (Esterházyho palác) to neorenesansowy budynek na Starym Mieście w Bratysławie, niedaleko nabrzeża Dunaju, zbudowany w latach 70. XIX wieku. Jego fasada z kamiennym portalem i atlantami to jedna z cichszych architektonicznych atrakcji centrum miasta. Dziś pałac wchodzi w skład Słowackiej Galerii Narodowej, więc łatwo go odwiedzić, jeśli szukasz, co zobaczyć w Bratysławie poza zamkiem.
Pałac z lat 70. XIX wieku, którego kamienny portal dźwigają rzeźbione atlanty, tworzy dziś jedną galerię z barokowymi koszarami i przybudówką z lat 70. XX wieku w formie mostu.
Historia Pałacu Esterházy
Pałac Esterházy stoi na Starym Mieście w Bratysławie, niedaleko nabrzeża Dunaju, przy placu Ľudovíta Štúra. Zbudowano go w latach 70. XIX wieku w stylu neorenesansu, czyli w historyzującej modzie, która w XIX stuleciu odrodziła formy włoskiego renesansu. Na Słowacji jest wpisany na listę narodowych zabytków kultury. Plan budynku ma kształt litery U, w którym dopatruje się wpływu wiedeńskiego architekta Johanna Bernharda Fischera von Erlacha, a autorstwo fasady przypisuje się architektowi A. Huterowi.
Obok pałacu stoi znacznie starszy sąsiad, Koszary Wodne (Vodné kasárne). Ten czteroskrzydłowy barokowy budynek na planie kwadratu powstał na dunajskim nabrzeżu w latach 1759–1763 według projektu G. B. Martinellego i F. A. Hillebrandta jako siedziba dawnej policji miejskiej. W latach 1940–1941, przy przebudowie nabrzeża, rozebrano przednie skrzydło koszar. Dwa budynki z różnych stuleci miały później dzielić wspólny los.
W XX wieku pałac przebudowano dwukrotnie: najpierw w latach 20., a potem w latach 50., gdy dostosowano go do potrzeb Słowackiej Galerii Narodowej. Galeria powstała po drugiej wojnie światowej, a na siedzibę otrzymała Koszary Wodne; przebudowywano je w latach 1950–1955 i w 1955 roku otwarto jako galerię. Gdy zbiory rosły, pomieszczenia okazały się za ciasne, więc w latach 1969–1977 architekt Vladimír Dedeček dodał nowoczesną przybudówkę, w której nadbrzeżne skrzydło podniósł do postaci mostu nad dziedzińcem. Na początku lat 90. koszary przebudowano jeszcze raz i połączono z sąsiednim Pałacem Esterházy.
Cały kompleks przeszedł następnie siedmioletnią rekonstrukcję. Pod koniec 2022 roku otwarto ponownie kampus galerii o powierzchni ponad 27 000 metrów kwadratowych, łączący barokowe koszary, neorenesansowy pałac, architekturę lat 70. i nowszą dobudówkę. Najbardziej znanym znakiem jest trzykondygnacyjna nadbrzeżna fasada Dedečka, zwana Mostem (Premostenie), która stała się częścią panoramy Bratysławy. Słowacka Galeria Narodowa opiekuje się niemal 90 000 dzieł, a ich wybór prezentuje właśnie tutaj.
Ciekawostki o Pałacu Esterházy
- Kamienny portal na fasadzie zdobią atlanty, rzeźbione postacie mężczyzn, które dźwigają szerokie gzymsy zwinięte w woluty; na szczycie jest muszla, a po bokach wazy.
- W planie pałacu w kształcie litery U dopatruje się wpływu wiedeńskiego mistrza baroku Johanna Bernharda Fischera von Erlacha, choć budynek pochodzi z XIX wieku.
- Pałac nie jest samodzielnym zabytkiem: tworzy jeden kompleks z barokowymi Koszarami Wodnymi z lat 1759–1763 i przybudówką Vladimíra Dedečka z lat 70. XX wieku.
- Rozwiązanie Dedečka dla nadbrzeżnego skrzydła było niezwykłe: podniósł je do postaci mostu, aby dziedziniec wewnętrzny pozostał widoczny z nabrzeża.
- Częścią stałych ekspozycji jest też zabawna biblioteka z ponad 11 000 książek przygodowych pisarza i satyryka Kornela Földváriego w ekspozycji eksperymentalnej.
Wycieczki w pobliżu: Pałac Esterházy
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:

5-Course Small-Group Bratislava Food Tour with Local Guide
Zobacz szczegóły ›
Military Guns Shooting Experience with GunMates Bratislava
Zobacz szczegóły ›
Bratislava Off the Beaten Path Tour - recommended also by Rick Steves
Zobacz szczegóły ›
Private Day Trip to Banska Stiavnica Unesco Site
Zobacz szczegóły ›Zwiedzanie Pałacu Esterházy
- Pałac i sąsiednie Koszary Wodne tworzą główną siedzibę Słowackiej Galerii Narodowej, więc wizytę w pałacu zwykle łączy się z oglądaniem wystaw galerii.
- Wśród stałych ekspozycji są sztuka sakralna z gotyckimi i barokowymi obrazami oraz rzeźbami, Moderna ze słowacką sztuką pierwszej połowy XX wieku, europejskie malarstwo wczesnej epoki nowożytnej oraz wystawa designu.
- Warto zatrzymać się na chwilę na zewnątrz i przyjrzeć fasadzie: kamienny portal z atlantami, muszla i wazy łatwo umykają uwadze podczas szybkiego spaceru po placu.
- W pałacu działa także restauracja. Leży w sercu Starego Miasta, więc łatwo połączyć wizytę ze spacerem do innych zabytków centrum.
- Wystawy się zmieniają, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualne godziny otwarcia i program.
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Pałac Esterházy
Zdjęcia: Pałac Esterházy



Pytania
Gdzie jest Pałac Esterházy w Bratysławie?
Pałac Esterházy stoi przy placu Ľudovíta Štúra na Starym Mieście w Bratysławie, niedaleko nabrzeża Dunaju. Sąsiaduje z Koszarami Wodnymi i razem tworzą kompleks Słowackiej Galerii Narodowej.
Kiedy zbudowano Pałac Esterházy?
Pałac zbudowano w latach 70. XIX wieku w stylu neorenesansu. Przebudowano go w latach 20. i ponownie w latach 50. XX wieku, gdy dostosowano go do potrzeb Słowackiej Galerii Narodowej.
Co można zobaczyć w Pałacu Esterházy?
Wchodzi w skład Słowackiej Galerii Narodowej, której stałe ekspozycje obejmują sztukę sakralną, słowacką sztukę nowoczesną, europejskie malarstwo wczesnej epoki nowożytnej i design. Wystawy się zmieniają, więc sprawdź aktualny program.
Kto zaprojektował Pałac Esterházy?
Autorstwo fasady przypisuje się architektowi A. Huterowi, a w planie w kształcie litery U widać wpływ Johanna Bernharda Fischera von Erlacha. Szczegółów o pierwotnych budowniczych źródła nie podają.
Czym są Koszary Wodne obok pałacu?
Koszary Wodne (Vodné kasárne) to barokowy budynek z lat 1759–1763 na dunajskim nabrzeżu, dawna siedziba policji miejskiej. Stały się pierwszym domem Słowackiej Galerii Narodowej i dziś są połączone z pałacem.
Czy warto odwiedzić Pałac Esterházy?
Tak, zwłaszcza jeśli interesuje cię sztuka i warstwy architektury od baroku po lata 70. XX wieku. Leży w środku Starego Miasta, więc łatwo wpisać go w jeden dzień w Bratysławie.
Także w pobliżu
Pałac Pálffych
Bratysława · klasycystyczny pałac nad celtyckimi i średniowiecznymi śladami
250 m stąd
Pałac Pálffych (Ventúrska)
Stare Miasto Bratysławy · barokowy pałac, mennica i legenda o Mozarcie
300 m stąd
Fontanna Maksymiliana
Bratysława · fontanna z 1572 roku, na której król gra rycerza
350 m stąd
Brama Laurińska
Bratysława · zaginiona brama miejska upamiętniona wiszącą kratą
400 m stąd