Zamek i twierdzaBratysława i zachodnia Słowacja

Brama Laurińska w Bratysławie: średniowieczna brama, której już nie ma

Brama Laurińska (zwana też Wawrzyniecką, słow. Laurinská brána) była jedną z czterech średniowiecznych bram dawnej Bratysławy, stojącą na końcu dzisiejszej ulicy Laurinská. Zbudowana w XIII wieku i rozebrana w 1778 roku, przetrwała jako symboliczna krata, tablica w chodniku i zakręt ulicy, krótki przystanek na spacerze po Starym Mieście.

Bratysława straciła niemal wszystkie średniowieczne bramy, a Bramę Laurińską rozebrano w 1778 roku. Dziś nad ulicą Laurinská wisi na linach krata, a zakręt ulicy to ostatni ślad po barbakanie.

GdzieUlica Laurinská, Stare Miasto w Bratysławie, Słowacja

RodzajNieistniejąca średniowieczna brama miejska; dziś symboliczna krata i tablica pamiątkowa

Idealne dlaMiłośników historii miasta, spacerowiczów po Starym Mieście i wszystkich zainteresowanych utraconymi fortyfikacjami Bratysławy

Jak dojechaćW centrum Starego Miasta w Bratysławie, na końcu ulicy Laurinská przy Teatrze Hviezdoslava

Historia Bramy Laurińskiej

Brama Laurińska była jedną z czterech bram dawnej Bratysławy, nazywanej przez większość swoich dziejów Pressburgiem lub Pozsony. Pozostałe to Brama Michalska, Brama Rybacka i Brama Wydrycka. Stała na końcu dawnej Długiej ulicy, dziś ulicy Laurinská, w miejscu przed obecnym teatrem Pavla Országha Hviezdoslava. Bramę zbudowano w XIII wieku, prawdopodobnie razem z najstarszymi odcinkami murów miejskich, a pierwsze wzmianki o jej istnieniu pochodzą z 1412 roku.

Nazwę zawdzięcza kościołowi pod wezwaniem świętego Wawrzyńca (słow. Laurinc), który stał na przedmieściu tuż przed bramą i jest po raz pierwszy wspominany w 1311 roku. Święty uchodził za patrona podróżnych, a wiele miast stawiało poświęcone mu kościoły poza murami. Wokół kościoła rozciągał się cmentarz z kaplicą świętego Jakuba. Kościół rozebrano w pierwszej połowie XVI wieku; niemiecka Wikipedia podaje rok 1528, w obliczu zagrożenia tureckiego, i pisze, że jego materiał posłużył do wzmocnienia murów. Brama zachowała nazwę mimo zniknięcia kościoła.

W odróżnieniu od Bramy Michalskiej, jedynej średniowiecznej bramy miejskiej, jaka przetrwała w Bratysławie, Brama Laurińska nie miała wysokiej wieży. Była masywną czworoboczną budowlą z długim przejazdem, złożoną z bramy wewnętrznej, środkowej i zewnętrznej. Nad środkową znajdowała się galeria z gontowym dachem, ozdobiona złotą kulą i proporcem z herbem, a w części wewnętrznej mieścił się skład prochu i kamiennych kul. Bramę chronił fosa z wodą i most zwodzony; woda zawsze w niej stała dzięki bliskości Dunaju i ujściu potoku spływającego z Małych Karpat. Od północy flankowała ją Baszta Rzeźnicza, od południa okrągła Baszta Piekarska.

W XV wieku, w obawie przed husytami, miasto dobudowało barbakan, umocniony wjazd z ostrym zakrętem, który uniemożliwiał atak wprost na bramę. W kordegardzie przed bramą przechowywano miejskie armaty. Brama była długo zamknięta dla większego ruchu, otwarta pozostawała tylko furtka, a od 1608 roku udostępniono ją wszystkim. W 1631 roku silna burza zniszczyła wieżyczkę i dach bramy, a w 1732 roku przed nią postawiono kolumnę z figurą świętego Floriana. Brama została zburzona w 1778 roku podczas rozbiórki bratysławskich fortyfikacji. Nigdy nie planowano jej odbudowy.

Dziś o bramie przypomina krata zawieszona na linach nad ulicą Laurinská, symbolizująca dawne miejskie fortyfikacje. Według polskiej Wikipedii brama stała pomiędzy Teatrem Pavla Országha Hviezdoslava a pasażem Centrum, a jej naziemne pozostałości usunięto w czasie drugiej wojny światowej. Spośród średniowiecznych bram Bratysławy zachowała się tylko Brama Michalska, więc Brama Laurińska należy do utraconej części historii miasta.

Ciekawostki o Bramie Laurińskiej

W odróżnieniu od zachowanej Bramy Michalskiej Brama Laurińska nie miała wysokiej wieży: była masywną czworoboczną budowlą z długim przejazdem.
Jej fosa nigdy nie wysychała. Dunaj był blisko, a przy bramie wpadał potok z Małych Karpat, więc woda stała w fosie przez cały rok.
Jedynym śladem barbakanu z XV wieku jest ostry zakręt ulicy Laurinská między dawną bramą a placem na jej końcu.
Brama nosiła nazwę kościoła rozebranego w XVI wieku, ale nazwa przetrwała w nazwie bramy i ulicy.
W części wewnętrznej bramy trzymano proch i kamienne kule, a w kordegardzie przed nią miejskie armaty.
W 1631 roku silna burza poczyniła wiele szkód w Bratysławie i zniszczyła także wieżyczkę oraz dach bramy.

Wycieczki w pobliżu: Brama Laurińska

Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:

5-Course Small-Group Bratislava Food Tour with Local Guide

★ 5 (47 opinii) · 3,5 godz.

Zobacz szczegóły ›

Military Guns Shooting Experience with GunMates Bratislava

★ 5 (44 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Bratislava Off the Beaten Path Tour - recommended also by Rick Steves

★ 5 (36 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Private Day Trip to Banska Stiavnica Unesco Site

★ 5 (32 opinii) · 10 godz.

Zobacz szczegóły ›

Miejsce Bramy Laurińskiej dzisiaj

Z samej bramy nic nie zostało. Symboliczna krata wisi na linach nad ulicą Laurinská, a tablica pamiątkowa w chodniku oznacza to miejsce.
Warto zwrócić uwagę na zakręt ulicy Laurinská, ostatni ślad barbakanu, oraz na teatr Hviezdoslava, który stoi tam, gdzie dawniej była brama.
Miejsce łatwo włączyć w spacer po Starym Mieście. Inne miejsca na tej stronie w centrum to kościół św. Elżbiety, kościół klarysek, pałac Esterházych i pałac Jána Pálffyego.
Brama Michalska, jedyna zachowana średniowieczna brama miejska w Bratysławie, pokazuje, jak wyglądały zaginione bramy, choć Brama Laurińska nie miała wysokiej wieży.

Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.

Mapa: gdzie leży Brama Laurińska

Zdjęcia: Brama Laurińska

Pytania

Czym była Brama Laurińska w Bratysławie?

Brama Laurińska była jedną z czterech średniowiecznych bram dawnej Bratysławy, zbudowaną w XIII wieku. Zburzono ją w 1778 roku.

Gdzie stała Brama Laurińska?

Stała na końcu dzisiejszej ulicy Laurinská, w miejscu przed teatrem Hviezdoslava na Starym Mieście w Bratysławie.

Skąd nazwa Brama Laurińska?

Nazwa pochodzi od kościoła świętego Wawrzyńca (Laurinca), który stał na przedmieściu tuż przed bramą. Święty Wawrzyniec uchodził za patrona podróżnych.

Dlaczego zburzono Bramę Laurińską?

Rozebrano ją w 1778 roku razem z większością murów miejskich; według angielskiej Wikipedii wewnętrzne mury ograniczały rozwój miasta, a rozbiórkę zarządziła cesarzowa Maria Teresa.

Co można zobaczyć na miejscu Bramy Laurińskiej dziś?

Nad ulicą Laurinská wisi na linach symboliczna krata, a tablica w chodniku oznacza miejsce bramy. Zakręt ulicy przypomina dawny barbakan.

Czy Brama Laurińska zostanie odbudowana?

Nie. Według Wikipedii nigdy, ani dawniej, ani dziś, nie planowano odbudowy ani rekonstrukcji zburzonej bramy.