Wieża miejska w Trnawie: renesansowa dominanta starego miasta
Wieża miejska w Trnawie (słow. Mestská veža) to 57-metrowa renesansowa wieża strażnicza w centrum miasta, budowana od 1574 roku i do dziś zwieńczona pozłacaną figurą Marii Panny. Jest jednym z najbardziej znanych symboli Trnawy, z mechanizmem zegarowym z 1729 roku, ekspozycją o historii miasta i galerią z widokiem na dachy.
Złota Madonna na wieży w Trnawie ma twarz po obu stronach głowy, by nigdy nie odwrócić się plecami do żadnej części miasta. Pod nią tyka zegar z 1729 roku.
Historia wieży miejskiej w Trnawie
Pisemna historia wieży zaczyna się 28 lipca 1574 roku. Tego dnia trnawski mieszczanin, majster murarski Jakub, zobowiązał się przed wójtem miasta Jurajem Schleglem, że rozpoczętą wieżę solidnie ukończy. Murowana renesansowa wieża na planie zbliżonym do kwadratu powstała w czasach zagrożenia tureckiego jako część systemu obronnego miasta. Z wysokości strażnicy mogli patrzeć daleko poza granice miasta, na równinę, a mieli też szybko dostrzec pożar i ogłosić alarm.
Strażnicy czuwali tu dzień i noc, co kwadrans ogłaszając czas z narożników wieży. Dwa dzwony z 1692 roku zachowały się do dziś, a strażnicy pracowali na wieży do końca drugiej wojny światowej. Wielkie pożary w latach 1666 i 1683 spaliły dach, ale mury nie ucierpiały. Dziś wieża ma barokowy, ośmioboczny baniasty hełm z latarnią. Pierwotnie zwieńczał ją półksiężyc z gwiazdą, a w latach 1739–1742 jego miejsce zajęła figura Niepokalanie Poczętej. Strąciła ją wichura, więc 8 września 1791 roku zastąpiono ją nową, miedzianą, pozłacaną figurą Matki Boskiej naturalnej wielkości.
W 1729 roku na piątej kondygnacji zamontowano mechanizm zegarowy z warsztatu Franza Langera. Wybija godziny i kwadranse oraz napędza pięć tarcz zegarowych. Trzy odważniki po około 100 kg wiszą na linach o długości około 30 metrów i poruszają się w przeszklonym szybie sięgającym trzeciej kondygnacji, a podnosi się je ręcznie. Zegar działa do dziś, a od kilku pokoleń opiekuje się nim jedna rodzina zegarmistrzów. Niedokładność mechanizmu to podobno tylko około 30 sekund na dobę.
W 1818 roku wykonano nowe wejście do wieży, nad którym umieszczono sgraffito przedstawiające Chrystusa i łacińską sentencję: jeśli Pan nie będzie strzegł miasta, darmo będzie czuwał ten, kto je pilnuje. W latach 1938–1941 prowadzono prace remontowe, podczas których dawne sgraffita przykryto tynkiem, a figurę ponownie pozłocono, a kolejną rekonstrukcję przeprowadzono w latach 1997–1998. Renowacja fasad w 2004 roku przywróciła wieży pierwotny renesansowy wygląd, z iluzyjnym boniowaniem narożników i najwyższej kondygnacji wykonanym techniką sgraffita. Obecnie we wnętrzach wieży działa punkt informacji turystycznej i ekspozycja o historii miasta oraz jego wybitnych osobistościach.
Ciekawostki o wieży miejskiej w Trnawie
- Pozłacana Madonna na szczycie ma twarz po obu stronach, ponieważ mieszczanie obawiali się, że będzie czuwać tylko nad tą częścią miasta, ku której jest zwrócona.
- Gdy w 1997 roku otwarto figurę, znaleziono w niej dokumenty z lat 30. XX wieku. Przeniesiono je do archiwum powiatowego, a w ich miejsce włożono aktualne dokumenty jako przesłanie dla przyszłych pokoleń.
- Mechanizm zegarowy z 1729 roku napędzają trzy odważniki po około 100 kg, podnoszone ręcznie, i podobno myli się tylko o około 30 sekund na dobę.
- W epoce baroku w jednej ze ścian wieży wbudowano toaletę z drewnianym siedziskiem i pokrywą.
- Zegar słoneczny na trzeciej kondygnacji jest jedyny w mieście i znajduje się nad piątą tarczą zegarową.
- Łacińska sentencja nad wejściem z 1818 roku mówi, że darmo czuwa strażnik, jeśli Pan nie strzeże miasta.
Wycieczki w pobliżu: Wieża miejska w Trnawie
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:
5-Course Small-Group Bratislava Food Tour with Local Guide
Zobacz szczegóły ›
Military Guns Shooting Experience with GunMates Bratislava
Zobacz szczegóły ›
Bratislava Off the Beaten Path Tour - recommended also by Rick Steves
Zobacz szczegóły ›
Private Day Trip to Banska Stiavnica Unesco Site
Zobacz szczegóły ›Zwiedzanie wieży miejskiej w Trnawie
- Wieża stoi niemal w samym centrum starego miasta, w północno-zachodnim narożniku głównego placu, Trojičné námestie, więc łatwo włączyć ją w spacer po Trnawie.
- We wnętrzu działa punkt informacji turystycznej, a na kolejnych kondygnacjach ekspozycja poświęcona jest historii Trnawy, dziejom wieży i wybitnym osobistościom miasta.
- Galeria na wysokości około 29 metrów jest udostępniona zwiedzającym, a w drodze na górę można obejrzeć mechanizm zegarowy; wejście prowadzi po ponad stu schodach.
- Przed wizytą sprawdź aktualne godziny otwarcia, ponieważ wieża nie jest dostępna przez cały czas.
- Z innych miejsc na tej stronie w promieniu około 25 km znajdziesz zamek Červený Kameň, zamek Ostrý Kameň oraz kościół i klasztor św. Katarzyny Aleksandryjskiej.
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Wieża miejska w Trnawie
Zdjęcia: Wieża miejska w Trnawie
Pytania
Gdzie stoi wieża miejska w Trnawie?
Stoi w centrum Trnawy, w północno-zachodnim narożniku głównego placu Trojičné námestie. Trnawa leży na północny wschód od Bratysławy.
Ile lat ma wieża miejska w Trnawie?
Budowę rozpoczęto w 1574 roku, gdy majster murarski Jakub zobowiązał się ją ukończyć. Mechanizm zegarowy dodano w 1729 roku.
Jak wysoka jest wieża miejska?
Wieża ma 57 metrów wysokości wraz z figurą na szczycie. Galeria widokowa znajduje się na wysokości około 29 metrów.
Dlaczego Madonna na wieży ma dwie twarze?
Mieszczanie obawiali się, że Maria Panna będzie strzegła tylko tej części miasta, ku której jest zwrócona, i odwróci się plecami do reszty, dlatego figura ma twarz po obu stronach.
Czy stary zegar nadal działa?
Tak. Mechaniczny zegar z 1729 roku z warsztatu Franza Langera działa do dziś i podobno myli się tylko o około 30 sekund na dobę.
Co można zobaczyć w środku wieży?
Jest tu punkt informacji turystycznej, ekspozycja o historii miasta i wieży oraz galeria widokowa. W drodze na górę można obejrzeć mechanizm zegarowy.
Także w pobliżu
Więzienie Leopoldov
Leopoldov · gwiaździsta twierdza barokowa, od 1855 roku więzienie
16 km stąd
Zamek Czerwony Kamień
Častá · renesansowa twierdza augsburskich Fuggerów
19 km stąd
Kościół i klasztor św. Katarzyny Aleksandryjskiej
Dechtice · ruiny klasztoru dostępne tylko pieszo
20 km stąd
Zamek Ostrý Kameň
Buková · ruiny zamku przy dawnym szlaku handlowym do Pragi
22 km stąd