Pałac i nowoczesneBratysława i zachodnia Słowacja

Więzienie Leopoldov: barokowa twierdza, która stała się więzieniem

Więzienie Leopoldov (słow. Väznica Leopoldov) mieści się na terenie dawnej twierdzy Leopoldov, gwiaździstej barokowej warowni założonej przez cesarza Leopolda I w mieście Leopoldov na zachodniej Słowacji. Mury, bastiony i kilka historycznych budynków są chronionym zabytkiem, ale to czynne więzienie, więc miejsce poznaje się głównie z zewnątrz i przez jego historię.

Zbudowana w latach 1665–69 jako gwiaździsty bastion przeciw Osmanom, twierdza Leopoldov nigdy nie walczyła z nimi na serio. W 1855 roku została więzieniem i jest nim do dziś.

GdzieLeopoldov, kraj trnawski, zachodnia Słowacja

RodzajBarokowa twierdza gwiaździsta (1665–69), od 1855 roku więzienie; twierdza narodowym zabytkiem kultury od 1963 roku

Idealne dlaCzytelników zainteresowanych fortyfikacjami i historią XX wieku, szukających przystanku tylko z zewnątrz

Jak dojechaćW mieście Leopoldov, około 16 km od Trnawy; więzienie zajmuje teren dawnej twierdzy

Historia więzienia w Leopoldovie

Twierdza Leopoldov narodziła się z porażki. Dnia 26 września 1663 roku Osmanie zdobyli twierdzę Nové Zámky, a cesarz Leopold I nakazał zbudować nową, nowoczesną warownię chroniącą okolicę. Kamień węgielny położono w 1665 roku na podmokłych gruntach wykupionych od okolicznych wsi, a twierdza była gotowa do 1669 roku. Nazwano ją na cześć cesarza: po łacinie Leopoldopolis, po niemiecku Leopoldstadt, po węgiersku Lipótvár. Projekt przypisuje się inżynierowi wojskowemu Giuseppe Priamiemu, nadzór sprawował marszałek polny Louis Raduit de Souches, a budowało ją około 3000 robotników z Bawarii i Moraw dla początkowej załogi liczącej 500 żołnierzy.

Twierdzę zaplanowano jako gwiazdę z sześcioma bastionami połączonymi kurtynami, o powierzchni około 56 hektarów i murach wysokich na 9,5 metra. Do poważnych walk z Turkami tu nie doszło. Prawdziwymi próbami były powstania kuruców, w których twierdza przetrwała kilka oblężeń w latach 1697–1706, oraz lata 1848–1849, gdy trzymali ją węgierscy powstańcy, aż komendant oddał ją 2 lutego 1849 roku wojskom cesarskim. Po 1725 roku służyła głównie jako skład wojskowy, a Józef II odwiedził ją w 1770 i 1783 roku i urządził tu dom dla inwalidów wojennych.

Gdy znaczenie militarne zaniknęło, 28 października 1855 roku cesarz Franciszek Józef I podpisał dekret o przekształceniu twierdzy w cesarsko-królewskie więzienie. Już w 1856 roku było to największe więzienie w Austro-Węgrzech, z 733 skazanymi z Górnych Węgier, Zadunajskiego i północnych Włoch. W 1858 roku zarząd przejęły Siostry Miłosierdzia św. Wincentego z Austrii; przełożona Friederika Baumgartner kazała zdjąć więźniom kajdany, poprawiła warunki i wyżywienie i zmniejszyła roczną śmiertelność ze 150 do 50 osób. Zewnętrzne umocnienia, rawelińy i fosę rozebrano w latach 50. XIX wieku, lecz kilka historycznych budynków, w tym tzw. Zamek, dawny budynek komendanta i szpital, stoi do dziś.

W XX wieku więzienie odegrało ciemniejszą rolę. Po 1948 roku reżim komunistyczny więził tu więźniów politycznych, a najgorsze były lata 50. Osadzono przedstawicieli Kościoła, w tym biskupów, polityków niekomunistycznych, intelektualistów i poetów; niektórzy zmarli wskutek okrutnego traktowania, wśród nich błogosławieni biskupi Pavol Peter Gojdič i Metod Dominik Trčka. W latach 1954–1960 więziono tu przyszłego prezydenta Gustáva Husáka. W tej samej dekadzie zniszczono zabytki sakralne twierdzy, w tym kościół św. Leopolda.

Twierdzę uznano za narodowy zabytek kultury 17 września 1963 roku. Po aksamitnej rewolucji w 1990 roku w więzieniu wybuchły niepokoje, w których spłonął dach Zamku, a w listopadzie 1991 roku ucieczka kosztowała życie pięciu funkcjonariuszy straży więziennej. Uchwałę o zamknięciu więzienia z 1990 roku cofnięto w 1993 roku, a odnowiony Zamek przekazano w 2004 roku. Dziś Leopoldov jest jednym z największych więzień na Słowacji, podlega Korpusowi Straży Więziennej i Sądowej i ma pojemność ponad 1400 osób.

Ciekawostki o więzieniu w Leopoldovie

Planowane nazwy bastionów (Chigi, Ungeria, Boemia, Moravia, Silesia, Ustria) i bram (Porta Alessandrina, Porta Gonzaga) z niejasnych powodów nigdy nie zostały oficjalnie nadane.
W mowie potocznej twierdzę nazywano Opold, a oficjalne nazwy to po łacinie Leopoldopolis, po niemiecku Leopoldstadt i po węgiersku Lipótvár.
W latach 1674–1675, w okresie kontrreformacji, więziono tu protestanckich intelektualistów. Dwóm z nich, Jánowi Simonidesowi i Tobiášowi Masníkowi, udało się uciec w drodze na galery do Neapolu, a swój los opisali w znanym dziele literatury baroku Incarceratio, liberatio et peregrinatio.
Miasto Leopoldov powstało równocześnie z twierdzą jako osada rzemieślników z Bawarii i Moraw, którzy ją budowali.
Twierdza zajmuje 56 hektarów, jej część wewnętrzna tylko około 17 hektarów; mury obronne miały 9,5 metra wysokości.
Zamek, najstarszy i najbardziej wyrazisty budynek twierdzy, po pożarze z 1990 roku odnawiano przez cztery lata i ponownie przekazano w 2004 roku.

Wycieczki w pobliżu: Więzienie Leopoldov

Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:

5-Course Small-Group Bratislava Food Tour with Local Guide

★ 5 (47 opinii) · 3,5 godz.

Zobacz szczegóły ›

Military Guns Shooting Experience with GunMates Bratislava

★ 5 (44 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Bratislava Off the Beaten Path Tour - recommended also by Rick Steves

★ 5 (36 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Private Day Trip to Banska Stiavnica Unesco Site

★ 5 (32 opinii) · 10 godz.

Zobacz szczegóły ›

Jak zobaczyć więzienie w Leopoldovie

Leopoldov to czynne więzienie, więc twierdza nie jest zwykłą atrakcją turystyczną, a źródła nie opisują publicznego zwiedzania. Przed wyjazdem sprawdź aktualną sytuację i licz się z tym, że zobaczysz tylko wejście i zewnętrzny teren.
Teren jest narodowym zabytkiem kultury. Z dawnej twierdzy zachowały się Zamek, dawny budynek komendanta i szpital, lecz stanowią część terenu więzienia.
Przy więzieniu stoi pomnik upamiętniający tych, którzy tu cierpieli; odwiedź go z szacunkiem.
Inne miejsca na tej stronie w promieniu około 22 km to Wieża Miejska w Trnawie, Kolonádový most, kościół św. Stefana I Węgierskiego oraz kościół i klasztor św. Katarzyny Aleksandryjskiej.

Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.

Mapa: gdzie leży Więzienie Leopoldov

Zdjęcia: Więzienie Leopoldov

Pytania

Czym jest więzienie Leopoldov?

Więzienie Leopoldov to słowackie więzienie mieszczące się w dawnej twierdzy Leopoldov w mieście Leopoldov. Twierdzę zbudowano w latach 1665–69, a w 1855 roku zamieniono w więzienie.

Dlaczego zbudowano twierdzę Leopoldov?

Kazał ją zbudować cesarz Leopold I po zdobyciu Nových Zámků przez Osmanów w 1663 roku, jako nowoczesną warownię obronną regionu.

Czy Leopoldov nadal jest więzieniem?

Tak. Zarządza nim Korpus Straży Więziennej i Sądowej, ma pojemność ponad 1400 osób, a części dawnej twierdzy są chronione jako zabytki.

Czy można zwiedzać więzienie w Leopoldovie?

Źródła nie opisują publicznych odwiedzin tego czynnego więzienia. Przed wyjazdem sprawdź aktualną sytuację i podchodź do miejsca z szacunkiem.

Kto był więziony w Leopoldovie?

W czasach komunistycznych więziono tu m.in. przyszłego prezydenta Gustáva Husáka oraz przedstawicieli Kościoła, jak błogosławieni biskupi Pavol Peter Gojdič i Metod Dominik Trčka.

Jaki kształt ma twierdza Leopoldov?

Zaplanowano ją jako gwiazdę z sześcioma bastionami połączonymi kurtynami, o powierzchni około 56 hektarów, według włoskiej i staroniemieckiej szkoły fortyfikacji.