Zamek Devín: ruiny twierdzy nad ujściem Morawy do Dunaju
Zamek Devín (słow. Devínsky hrad) to ruiny twierdzy na 212-metrowej skale u ujścia Morawy do Dunaju, w bratysławskiej dzielnicy Devín. Miejsce zamieszkane od neolitu należy do najstarszych grodów na Słowacji, z warstwami celtyckimi, rzymskimi i wielkomorawskimi, a dziś mieści muzeum i oferuje jedne z najpiękniejszych widoków na pogranicze.
Ta skała przez wieki strzegła szlaku bursztynowego, do 1989 roku tuż przed nią biegła żelazna kurtyna, a Słowacy wciąż wspinają się na nią jak na symbol pamięci narodowej.
Historia zamku Devín
Skała nad ujściem Morawy do Dunaju jest zamieszkana od neolitu i obwarowana od epoki brązu i żelaza, a później korzystali z niej Celtowie i Rzymianie. Wykopaliska odsłoniły pozostałości rzymskiej wieży z I wieku, a Rzymianie opuścili to miejsce około 400 roku. W IX wieku Devín stał się ważnym grodem wielkomorawskim: między około 850 a 863/870 rokiem wzniesiono tu przedromański kościół z freskami, a w 864 roku Roczniki fuldajskie opisują, jak król Ludwik Niemiec oblegał księcia Rastislava w twierdzy zwanej Dowina, którą zwykle utożsamia się z Devínem, choć identyfikacja ta jest dyskutowana.
Po upadku Wielkich Moraw znaczenie miejsca spadło. W XIII wieku powstał tu murowany zamek, który miał strzec zachodniej granicy Królestwa Węgier i jest poświadczony w 1271 roku. Początkowo była to potężna kamienna wieża sześcioboczna z niewielkim przedzamczem. W 1419 roku król Zygmunt podarował go palatynowi Mikołajowi Garayowi, który z pogranicznej twierdzy uczynił późnogotycką rezydencję z pałacem, mocniejszymi murami i bramami. Od 1460 roku zamek należał do hrabiów ze Świętego Jura i Pezinka, a po 1526 roku przeszedł w ręce rodziny Báthory, która przebudowała zamek średni w stylu renesansowym.
W 1635 roku Devín przejęła rodzina Pálffy, ostatni jego właściciele. Zamek nie był już wtedy ważną twierdzą, choć źródła węgierskie podają, że w 1683 roku oparł się tureckiej próbie zdobycia, a Pálffy nigdy nie mieszkali tu długo. W 1809 roku, gdy wojny napoleońskie dotarły do Bratysławy, wycofujące się wojska francuskie wysadziły zamek w powietrze i od tamtej pory jest ruiną. Pálffy sprzedali ruiny w 1932 roku.
Ruiny stały się symbolem narodowym. 24 kwietnia 1836 roku Ľudovít Štúr z towarzyszami wspiął się na skałę i przysiągł wierność narodowi słowackiemu, co zapoczątkowało tradycję pielgrzymek; zamek pojawił się później na rewersie czechosłowackiego banknotu 500 koron i na słowackiej monecie 50 halerzy. Węgrzy widzieli w nim zachodnią bramę swojego królestwa, a w 1896 roku, w tysiąclecie państwa węgierskiego, na zamku górnym wzniesiono pomnik wojownika z czasów Arpadów, wysadzony po pierwszej wojnie światowej. Do 1989 roku zamek leżał w strefie granicznej żelaznej kurtyny, a po aksamitnej rewolucji teren zdemilitaryzowano. W 1961 roku ruiny uznano za pomnik narodowy, a po dziesięcioleciach prac konserwatorskich w 2023 roku ukończono kolejne udogodnienia dla zwiedzających.
Ciekawostki o zamku Devín
- Pierwszą zapisaną nazwę Dowina Roczniki fuldajskie objaśniały jako „dziewczyna”, więc Devín byłby „zamkiem dziewczyny”. Językoznawcy uważają za bardziej prawdopodobne inne wyjaśnienie: „wieża obserwacyjna”.
- Mała Baszta Dziewicza, niewielka wielokątna baszta zwana w źródłach słowackich Mníška, balansuje na odosobnionej skale poza głównym zamkiem. To najczęściej fotografowana część ruin, otoczona legendami o dziewczętach, które rzuciły się z niej w przepaść.
- Przed 1989 rokiem żelazna kurtyna biegła tuż przed zamkiem. Sam zamek był otwarty dla zwiedzających, ale otoczenie stanowiło zamkniętą strefę wojskową z wieżami strażniczymi i drutem kolczastym.
- Studnia zamkowa pośrodku terenu ma 55 metrów głębokości. Zimą jest zakrywana ze względów bezpieczeństwa, a przez resztę roku można zajrzeć w jej głąb.
- Ruiny zamku w latach 1759–1760 namalował Bernardo Bellotto, zwany Canalettem. Obraz wisi w wiedeńskim Kunsthistorisches Museum.
- W Devínie kończy się Szlak Bohaterów SNP (Cesta hrdinov SNP), najdłuższy znakowany szlak turystyczny Słowacji, który zaczyna się na Przełęczy Dukielskiej w Beskidzie Niskim.
Wycieczki w pobliżu: Zamek Devín
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:
5-Course Small-Group Bratislava Food Tour with Local Guide
Zobacz szczegóły ›
Military Guns Shooting Experience with GunMates Bratislava
Zobacz szczegóły ›
Bratislava Off the Beaten Path Tour - recommended also by Rick Steves
Zobacz szczegóły ›
Private Day Trip to Banska Stiavnica Unesco Site
Zobacz szczegóły ›Zwiedzanie zamku Devín
- Ruiny tworzą rozległy krajobraz murów, schodów, dziedzińców i ogrodów w różnym stanie zachowania. Kręta droga prowadzi do górnej bramy, a schody wzdłuż murów wspinają się do punktu widokowego w miejscu dawnej wieży mieszkalnej.
- Ze szczytu widać ujście Morawy do Dunaju, a na przeciwległym brzegu austriacki zamek Hainburg. Baszta Dziewicza to klasyczny przystanek dla fotografów.
- Zamek jest oddziałem Muzeum Miasta Bratysławy, z wystawami w podziemiach i w głównej cytadeli. Do atrakcji należą znaleziska archeologiczne i 55-metrowa studnia.
- Latem na zamku odbywa się festiwal szermierki, muzyki, tańca i rzemiosła, organizowany od 2004 roku, a 5 lipca obchodzi się tu uroczystości ku czci świętych Cyryla i Metodego. Przed wyjazdem sprawdź aktualne godziny otwarcia i wydarzenia.
- W Devínie pamięć osób, które zginęły przy dawnej granicy, upamiętnia portal pamięci rzeźbiarza Pétera Mészárosa z wyrytymi nazwiskami ofiar.
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Zamek Devín
Zdjęcia: Zamek Devín
Pytania
Gdzie leży zamek Devín i jak dojechać?
Zamek Devín stoi na skale nad ujściem Morawy do Dunaju, w bratysławskiej dzielnicy Devín, tuż przy granicy z Austrią. Stare miasto w Bratysławie jest oddalone o ok. 10 km.
Jak stary jest zamek Devín?
Miejsce zamieszkane od neolitu obwarowywali Celtowie, Rzymianie i Wielkomorawianie. Murowany zamek pochodzi z XIII wieku i jest poświadczony w 1271 roku.
Czym była żelazna kurtyna przy Devínie?
Przed 1989 rokiem tuż przed zamkiem biegła granica między blokiem wschodnim a Zachodem. Okolica była zamkniętą strefą wojskową z wieżami strażniczymi i drutem kolczastym, zdemilitaryzowaną po aksamitnej rewolucji.
Czym jest Baszta Dziewicza w Devínie?
To mała wieża obserwacyjna na odosobnionej skale poza głównym zamkiem, najczęściej fotografowana część ruin. Otaczają ją legendy o dziewczętach, które rzuciły się z niej w przepaść.
Dlaczego zamek Devín jest symbolem narodowym Słowaków?
W XIX wieku jego dzieje inspirowały romantycznych poetów i zwolenników Ľudovíta Štúra, którzy wspięli się na skałę w 1836 roku. Łączy się z Wielkimi Morawami, pierwszym państwem słowiańskich przodków na obecnej Słowacji, a później trafił na banknot i monetę.
Co stało się z zamkiem Devín w 1809 roku?
W czasie wojen napoleońskich wycofujące się wojska francuskie wysadziły zamek w powietrze. Nigdy go nie odbudowano i od tamtej pory pozostaje ruiną.
Także w pobliżu
Kaplica św. Rozalii w Bratysławie
Lamač, Bratysława · barokowa kaplica po zarazie
5,5 km stąd
Most kolejowy Červený most
Bratysława · czerwony stalowy most na najstarszej kolei parowej
7 km stąd
Wieża telewizyjna Kamzík
Bratysława · najwyższa wieża Słowacji, ikona ze stali i betonu z 1975 roku
8,5 km stąd
Kościół Trójcy Świętej (Podhradie)
Bratysława · barokowy kościół, który przetrwał rozbiórkę Zuckermandla
9,5 km stąd