Zamek i twierdzaBratysława i zachodnia Słowacja

Plavecký hrad: ruiny zamku granicznego w Małych Karpatach

Plavecký hrad (słow. Plavecký hrad) to ruiny średniowiecznego zamku nad wsią Plavecké Podhradie na zachodnim podnóżu Małych Karpat, w kraju bratysławskim. Wzniesiony w XIII wieku na straży granicy Węgier, rozbudowany później w renesansową twierdzę i ośrodek włości, od 1706 roku jest malowniczą ruiną.

Pod koniec XVI wieku na zamku działała jedna z pierwszych drukarni na terenie dzisiejszej Słowacji, drukująca kalendarze, Biblie i śpiewnik, aż wojska cesarskie zniszczyły go w 1706 roku.

GdzieNad wsią Plavecké Podhradie, Małe Karpaty, kraj bratysławski, południowo-zachodnia Słowacja

RodzajRuiny granicznego zamku na wzgórzu z częściami gotyckimi i renesansowymi

Idealne dlaPiechurów, miłośników ruin i historii, którzy lubią dojść pieszo

Jak dojechaćPieszo znakowanymi szlakami z Plavecké Podhradie od renesansowego dworu lub z Plavecký Mikuláš

Historia zamku Plavecký hrad

Jak większość średniowiecznych zamków na terenie dzisiejszej Słowacji, także Plavecký hrad powstał w fali budowy nowych zamków po najeździe mongolskim na Węgry. Z retrospektywnego dokumentu z 1291 roku wiemy, że król Bela IV podarował ziemię Kuchyňa Detrichowi, synowi bratysławskiego rychtarza Kunta, który prawdopodobnie z inicjatywy króla zbudował tu zamek. Dokładnego roku powstania nie znamy, było to zapewne w latach 50. lub 60. XIII wieku, między 1256 a 1273 rokiem. Na pewno istniał w 1273 roku, gdy pod nim stoczono bitwę między wojskiem węgierskim a wojskami czeskiego króla Przemysła Ottokara II. Polskie źródło dodaje, że wzgórze było wcześniej zamieszkane przez ludność kultury łużyckiej.

Początkowo zamek służył głównie jako strażnica na granicy z Królestwem Czech i pilnował drogi prowadzącej po zboczu wzgórza. Dzięki wysuniętemu punktowi obserwacyjnemu mógł wymieniać sygnały z zamkami Branč, Ostrý Kameň i Korlátka. Pod koniec XIII wieku zajął go oligarcha Mateusz Czak. Pod koniec XIV wieku król Zygmunt podarował go Ściborowi ze Ściborzyc, za którego w wyniku wielkiej gotyckiej przebudowy z twierdzy stał się reprezentacyjną rezydencją. Po wygaśnięciu jego rodu zamek wrócił do korony i trafił do hrabiów ze Svätý Jur i Pezinka, aż i ich ród wygasł w XVI wieku.

W połowie XVI wieku zamek należał do Fuggerów, bogatych kupców z Augsburga, którzy zbudowali potężną basztę chroniącą dostęp na wzgórze. Potem trafił do Balassych, którzy wzmocnili twierdzę, a z tego okresu pochodzą widoczne do dziś elementy renesansowe. W latach 1579–1584, za Štefana Balassy, działała tu jedna z pierwszych drukarni na terenie Słowacji: luterański pisarz i dostojnik kościelny Péter Bornemisza drukował na zamku kalendarze, Biblie, śpiewnik i inne wydawnictwa.

W XVII wieku właścicielami zostali Pálffyowie, w których rękach zamek pozostał do XX wieku. Palatyn Pál Pálffy używał zamku raczej jako twierdzy niż domu, rodzina mieszkała w renesansowym dworze we wsi poniżej. Zamek rozbudowano o nowe baszty artyleryjskie, był siedzibą rozległych włości z 16 wsiami, choć siedziba panów przeniosła się w połowie XVII wieku do Malacek. Podczas powstania Thökölyego w 1683 roku toczono tu walki. W 1706 roku wojska cesarskie zdobyły zamek od powstańców Franciszka II Rakoczego i go uszkodziły. Od tamtej pory jest ruiną, a dziś trwają tu prace konserwatorskie.

Ciekawostki o zamku Plavecký hrad

W latach 1579–1584 mieściła się tu jedna z pierwszych drukarni na Słowacji, w której Péter Bornemisza drukował kalendarze, Biblie i śpiewnik.
Zamek ma kilka nazw: słowackie źródła nazywają go Plavecký hrad lub Hrad Plavec, dawna nazwa to Detrekov kameň, Węgrzy mówią Detrekő, a niemiecka Wikipedia używa nazwy Blasenstein.
Basteja Fuggerów: bogata rodzina z Augsburga zbudowała potężną basztę chroniącą dostęp na wzgórze, a wielkie baszty artyleryjskie zamku dolnego widać do dziś.
Z wysuniętego posterunku na wzgórzu zamkowym można było wymieniać sygnały z trzema sąsiednimi zamkami: Branč, Ostrý Kameň i Korlátka.
Na tym samym wzgórzu Pohanská stoi dawne grodzisko, a na północnym zboczu otwiera się jaskinia Plavecká jaskyňa.
W XVII wieku zamek był siedzibą feudalnych włości obejmujących 16 wsi, podaje polska Wikipedia.

Wycieczki w pobliżu: Plavecký hrad

Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:

5-Course Small-Group Bratislava Food Tour with Local Guide

★ 5 (47 opinii) · 3,5 godz.

Zobacz szczegóły ›

Military Guns Shooting Experience with GunMates Bratislava

★ 5 (44 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Bratislava Off the Beaten Path Tour - recommended also by Rick Steves

★ 5 (36 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Private Day Trip to Banska Stiavnica Unesco Site

★ 5 (32 opinii) · 10 godz.

Zobacz szczegóły ›

Zwiedzanie zamku Plavecký hrad

Dojście jest pieszo. Znakowany szlak prowadzi z Plavecké Podhradie od renesansowego dworu, kolejny z Plavecký Mikuláš, gdzie później odbija się na kolejny szlak. Polskie źródło wspomina niebieski szlak z Plavecké Podhradie.
Z zamku górnego zachowały się wieża i resztki gotyckiego pałacu, a z renesansowego zamku dolnego duże baszty artyleryjskie. Trwają prace konserwatorskie, więc niektóre części mogą się zmieniać.
Zamek leży w narodowym rezerwacie przyrody Pohanská. Na tym samym wzgórzu jest grodzisko Pohanská, na północnym zboczu jaskinia Plavecká jaskyňa, a u południowego podnóża szczątki murów nieistniejącego klasztoru. Przed wyjazdem sprawdź aktualne zasady i godziny otwarcia.
We wsi poniżej zobaczysz renesansowy dwór. W okolicy znajdziesz na tej stronie także Ostrý Kameň (ok. 9 km), Červený Kameň (ok. 12 km) i Dobrą Vodę (ok. 23 km).

Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.

Mapa: gdzie leży Plavecký hrad

Zdjęcia: Plavecký hrad

Pytania

Gdzie leży zamek Plavecký hrad i jak dojść?

Ruiny stoją nad wsią Plavecké Podhradie na zachodnim podnóżu Małych Karpat w kraju bratysławskim. Dojdziesz do nich pieszo znakowanymi szlakami z Plavecké Podhradie lub z Plavecký Mikuláš.

Jak stary jest zamek Plavecký hrad?

Zbudowano go jako królewską twierdzę graniczną między 1256 a 1273 rokiem i na pewno stał w 1273 roku, gdy pod nim stoczono bitwę.

Co wyjątkowego było w drukarni na zamku Plavecký hrad?

W latach 1579–1584, gdy zamek należał do Štefana Balassy, działała tu jedna z pierwszych drukarni na Słowacji. Péter Bornemisza drukował kalendarze, Biblie i śpiewnik.

Kto był właścicielem zamku Plavecký hrad?

Wśród właścicieli byli Ścibor ze Ściborzyc od końca XIV wieku, w XVI wieku Fuggerowie, Balassowie, a potem Pálffyowie, którzy trzymali zamek do XX wieku.

Dlaczego zamek Plavecký hrad jest ruiną?

W 1706 roku wojska cesarskie zdobyły zamek od powstańców Rakoczego i go uszkodziły. Nigdy go nie odbudowano, a panowie mieszkali już we dworze we wsi.

Co jeszcze jest w pobliżu zamku?

Na tym samym wzgórzu leżą grodzisko Pohanská i rezerwat przyrody, na północnym zboczu jaskinia Plavecká jaskyňa, a we wsi stoi renesansowy dwór.