Kościół św. Michała Archanioła w Dražovcach: romańska dominanta nad Nitrą
Kościół św. Michała Archanioła (słow. Dražovský kostolík) stoi na skalistym wzgórzu nad Dražovcami, dziś dzielnicą Nitry w zachodniej Słowacji. Mały romański kościół z grubymi murami i okrągłą apsydą należy do najstarszych w kraju i góruje nad okolicą z krawędzi pasma Trybecz. To trafiony przystanek dla każdego, kto szuka ukrytych skarbów Słowacji.
Maleńki kościółek na wzgórzu z XI lub XII wieku otwiera drzwi tylko na jedną mszę w roku, a mimo to trafił na banknot jako symbol początków chrześcijaństwa na Słowacji.
Historia kościoła św. Michała Archanioła w Dražovcach
Skaliste wzgórze nad Dražovcami, na południowo-zachodnim krańcu pasma Trybecz, było zamieszkane na długo przed powstaniem kościoła. Słowianie wznieśli tu obwarowane grodzisko, a ślady obronnego osadnictwa odkryto wokół kościoła. Według niemieckiej Wikipedii do połowy XI wieku na terenie dawnego grodziska stanął pierwszy murowany kościół jednonawowy z podkowiastą apsydą. Później uległ zniszczeniu, ale zachowały się jego fundamenty i najniższa partia murów.
Obecny kościół wzniesiono na tych samych fundamentach w XII wieku lub na przełomie XI i XII wieku. Mury są przeważnie kamienne z mniejszym udziałem cegły, a budowla ma półkolistą apsydę, widoczną do dziś. Kościół w tym miejscu wspomniano w drugim akcie zoborskim z 1113 roku. W pierwszej połowie XIII wieku budynek odnowiono, dodając emporę i wieżę. Z tego samego okresu pochodzi przybudówka, być może pustelnia, z czasów gdy kościół podlegał zarządowi klasztoru na Zoborze; rozebrano ją w XV wieku.
Pod koniec XVIII wieku przeprowadzono kolejne remonty i w dużej mierze odnowiono wyposażenie wnętrza, w tym ołtarz. Gdy w 1803 roku w centrum wsi Dražovce zbudowano nowy kościół, świątynia na wzgórzu straciła swoją główną funkcję. W przeciwieństwie do innych romańskich kościołów w okolicy nie rozebrano jej jednak na kamień budowlany i przetrwała nawet prace kamieniołomu pod wzgórzem przy budowie pobliskiej linii kolejowej. Wokół kościoła znaleziono groby z okresu od XI do XVII wieku.
W czasach nowszych kościół badano i pielęgnowano. Po pracach archeologicznych w latach 40. XX wieku oraz ponownie w latach 1989–1997 przeprowadzono renowację zabytku, zakończoną w latach 1993–1999. Kościół nie jest używany regularnie: msza odprawiana jest raz w roku, 29 września, we wspomnienie św. Michała, a poza tym zawierane są tu śluby.
Ciekawostki o kościele św. Michała Archanioła w Dražovcach
- Kościół widniał na słowackim banknocie 100 koron z 1941 roku i na banknocie 50 koron z 1993 roku, a także na słowackim znaczku pocztowym o najwyższym nominale.
- Polska Wikipedia wyjaśnia, że kościół umieszczono na banknocie 50 koron jako symbol początków chrześcijaństwa na Słowacji.
- Miejscowa legenda głosi, że zakrystianowi podczas sprzątania zajaśniał wielki blask i przy ołtarzu ujrzał Matkę Bożą z Dzieciątkiem; później pasterz usłyszał z wnętrza muzykę i zobaczył, jak smutno wskazuje na kruszejące ściany. Mieszkańcy natychmiast naprawili kościół i od tamtej pory się nim opiekują.
- Kościół wykorzystuje się tylko do jednej mszy w roku, 29 września, we wspomnienie św. Michała Archanioła.
- Liczbę grobów wokół kościoła podaje się różnie: wcześniejsze badania wykryły 55, a niemiecka i polska Wikipedia mówią o 392 grobach z okresu od XI do XVII wieku.
- Wzdłuż zewnętrznej strony apsydy biegnie fryz, a wewnątrz przy zachodniej ścianie stoi empora na arkadach.
Wycieczki w pobliżu: Kościół św. Michała Archanioła w Dražovcach
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:
5-Course Small-Group Bratislava Food Tour with Local Guide
Zobacz szczegóły ›
Military Guns Shooting Experience with GunMates Bratislava
Zobacz szczegóły ›
Bratislava Off the Beaten Path Tour - recommended also by Rick Steves
Zobacz szczegóły ›
Private Day Trip to Banska Stiavnica Unesco Site
Zobacz szczegóły ›Zwiedzanie kościoła św. Michała Archanioła w Dražovcach
- Kościół stoi na szczycie wzgórza na skraju stromego zbocza, więc położenie i widoki są równie dobrym powodem do wizyty jak sama budowla.
- Zwróć uwagę na grube kamienne mury, małą okrągłą apsydę, wieżę po stronie zachodniej i fryz zdobiący zewnętrzną stronę apsydy.
- Nabożeństwa nie odbywają się regularnie: msza jest odprawiana 29 września, a poza tym kościół służy do ślubów, dlatego sprawdź wcześniej, czy można wejść do środka. Źródła nie opisują drogi dojścia.
- W pobliżu znajdziesz na tej stronie także opactwo Zobor (ok. 3 km), nadajnik Zobor (ok. 4 km), zamek w Nitrze i katedrę św. Emerama w Nitrze (oba ok. 5 km).
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Kościół św. Michała Archanioła w Dražovcach
Zdjęcia: Kościół św. Michała Archanioła w Dražovcach
Pytania
Gdzie znajduje się kościół św. Michała Archanioła w Dražovcach?
Stoi na skalistym wzgórzu nad Dražovcami, dzielnicą Nitry w zachodniej Słowacji, na południowo-zachodnim krańcu pasma Trybecz.
Jak stary jest kościół w Dražovcach?
To jeden z najstarszych kościołów na Słowacji. Źródła datują go na XI lub XII wiek, wzmianka pochodzi z 1113 roku, a w XIII wieku został odnowiony.
Czy można wejść do środka?
Kościół nie jest już używany regularnie. Msza odprawiana jest raz w roku, 29 września, odbywają się też śluby, dlatego sprawdź wcześniej, czy można wejść do środka.
Dlaczego kościół jest znany na Słowacji?
To rzadko zachowany wczesnoromański kościół, a jego wizerunek pojawił się na słowackich banknotach, w tym na banknocie 100 koron z 1941 roku i 50 koron z 1993 roku.
Czy istnieje legenda związana z kościołem?
Tak. Miejscowa opowieść głosi, że Matka Boża ukazała się zakrystianowi i smutno wskazywała na niszczejące ściany, po czym mieszkańcy naprawili kościół. To legenda, a nie udokumentowane zdarzenie.
Co jeszcze można zobaczyć w pobliżu kościoła w Dražovcach?
W promieniu ok. 5 km znajdują się na tej stronie opactwo Zobor, nadajnik Zobor, zamek w Nitrze i katedra św. Emerama w Nitrze.
Także w pobliżu
Opactwo Zobor
Nitra · ruiny klasztoru z najstarszymi dokumentami Słowacji
3 km stąd
Nadajnik Zobor
Nitra · wieża nadawcza z 1993 roku na wzgórzu pełnym historii
4 km stąd
Zamek w Nitrze
Nitra · wzgórze z epoki brązu, siedziba biskupów
5 km stąd
Katedra św. Emerama w Nitrze
Nitra · romanizm, gotyk i barok na wzgórzu zamkowym
5 km stąd