Pałac i nowoczesneBratysława i zachodnia Słowacja

Nadajnik Zobor: wieża czuwająca nad Nitrą

Nadajnik Zobor (Vysielač Zobor) to wieża radiowo-telewizyjna na wysokości 556 metrów n.p.m., na Piramidzie, przedwierzchołku Zoboru, tuż nad miastem Nitra w górach Tribeč. Mająca 64 metry betonowa wieża ukończona w 1993 roku jest nowoczesną dominantą zachodniej Słowacji i dobrym pretekstem do wędrówki na jedno z najbardziej historycznych wzgórz regionu.

Wieża rozsyłająca telewizję na południowy zachód Słowacji stoi na wzgórzu, na którym tysiąc lat temu było już grodzisko i opactwo benedyktyńskie.

GdzieNa Piramidzie, przedwierzchołku Zoboru, bezpośrednio nad Nitrą w zachodniej Słowacji

RodzajNadajnik radiowo-telewizyjny, wieża o wysokości 64 m, na wysokości 556 m n.p.m.

Idealne dlaTurystów pieszych, miłośników widoków, fotografów i osób ciekawych nowoczesnej techniki

Jak dojechaćNa Zobor prowadzą znakowane szlaki z Nitry i z Dražovców; zamek w Nitrze leży około 3 km stąd

Historia nadajnika Zobor i jego wzgórza

Aby zrozumieć, dlaczego nadajnik stoi właśnie tutaj, trzeba zacząć od wzgórza. Zobor wznosi się nad Nitrą w najbardziej wysuniętej na południe części gór Tribeč i osiąga 586,9 metra. Na jego szczycie znajdowało się prehistoryczne grodzisko, z którego w IX wieku prawdopodobnie korzystali Słowianie jako z miejsca schronienia; wały miały niemal trzy kilometry obwodu. Na południowy zachód od wierzchołka stał klasztor benedyktynów, po raz pierwszy wspomniany w dokumentach zoborskich z 1111 roku, a jego szkoła uchodzi za najstarszą udokumentowaną szkołę na Słowacji. Wraz z innymi grodziskami wokół wzgórza Zobor stanowił część podstaw osadnictwa wielkomorawskiej Nitry.

Sam nadajnik jest o wiele młodszy. Stoi na Piramidzie, przedwierzchołku Zoboru na wysokości 556 metrów, który jest niższy od głównego szczytu, lecz nadal na tyle wysoki, by dominować nad Niziną Naddunajską na południu. Ta ważna wysokość służyła też jako istotny węzeł tras radioliniowych, dlatego budowa wieży łączności była naturalna. Pierwszą konstrukcją, z której rozsyłano sygnał telewizyjny, był maszt kratowy, a prace nad nową wieżą rozpoczęły się we wrześniu 1992 roku.

Wieżę ukończono w 1993 roku, co czyni ją jednym z najnowszych obiektów tego rodzaju na Słowacji. Jako jej autorów wymienia się architektów Štefana Ďurkoviča i Štefana Svetko. Żelbetowa konstrukcja ma 64 metry wysokości; sama antena mierzy 11,5 metra i waży 2,5 tony. Budynek pełni zarazem funkcję zaplecza technicznego dla urządzeń. Gdy nadawanie na falach UKF przeżywało rozkwit, programy rozsyłano najpierw ze starego masztu, a po ukończeniu wieży przejęły je anteny na jej szczycie.

Era cyfrowa nadeszła etapami. Drugi multipleks DVB-T zaczął nadawać z Zoboru 13 maja 2010 roku, a multipleks publiczny dołączył 1 czerwca 2011 roku. Dnia 9 lipca 2019 roku nadajnik przestrojono, a pierwszy multipleks przeszedł na standard DVB-T2; czwarty multipleks od początku nadaje w DVB-T2. Cyfrowe radio emitowane jest nie z wieży, lecz ze stacji kolejki linowej.

Lokalizację wybrano ze względu na zasięg. Dzięki wysokości nad rozległą Niziną Naddunajską i dużej mocy promieniowania sygnał dociera daleko na południe i południowy zachód. Głównym obszarem pokrycia jest płaski kraj obwodów nitrzańskiego i trnawskiego aż po granicę z Węgrami, ale zasięg obejmuje też Pohronie, Horną Nitrę, Tekov i część Považia, a sygnał można odbierać także na Węgrzech.

Ciekawostki o nadajniku Zobor

Wieża ma 64 metry wysokości, a sama antena mierzy 11,5 metra i waży 2,5 tony.
Nadajnik nie stoi na głównym szczycie, lecz na Piramidzie, jak nazywa się przedwierzchołek Zoboru nad Nitrą.
Jego sygnał niesie się nad Niziną Naddunajską tak daleko, że można go odbierać nie tylko w obwodach nitrzańskim i trnawskim, ale także na Węgrzech.
Z wzgórzem związane są dokumenty zoborskie z 1111 roku; wspomniana w nich szkoła przy opactwie benedyktyńskim uchodzi za najstarszą udokumentowaną szkołę na Słowacji.
Do 1994 roku z Nitry na Zobor kursowała kolejka krzesełkowa. Z powodów bezpieczeństwa została w dużej części rozebrana, a planowana jest nowa, nieco krótsza.
Według legendy zdobywcy powiesili wodza Zobora, pojmanego po trzydniowej bitwie, na starym dębie na tym wzgórzu; stąd ma pochodzić nazwa góry.

Wycieczki w pobliżu: Nadajnik Zobor

Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:

5-Course Small-Group Bratislava Food Tour with Local Guide

★ 5 (47 opinii) · 3,5 godz.

Zobacz szczegóły ›

Military Guns Shooting Experience with GunMates Bratislava

★ 5 (44 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Bratislava Off the Beaten Path Tour - recommended also by Rick Steves

★ 5 (36 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Private Day Trip to Banska Stiavnica Unesco Site

★ 5 (32 opinii) · 10 godz.

Zobacz szczegóły ›

Zwiedzanie nadajnika Zobor

Wieżę najlepiej zobaczyć podczas spaceru: znakowane szlaki prowadzą na Zobor z Nitry (167 m n.p.m.), z Dražovców i ze wsi Žirany.
Nadajnik to czynny obiekt techniczny. Źródła nie podają, czy wieża jest dostępna w środku, więc należy liczyć na oglądanie jej z zewnątrz.
Szczyt Zoboru jest punktem widokowym na szeroką okolicę. Leży w rezerwacie przyrody Zoborská lesostep, a na zboczach poniżej rosną winnice.
Opactwo na Zoborze znajduje się około 1 km stąd, a zamek w Nitrze i katedra św. Emmerama około 3 km, więc wycieczkę łatwo połączyć ze zwiedzaniem starego miasta.
Przed wyjściem sprawdź aktualny stan szlaków i załóż solidne buty.

Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.

Mapa: gdzie leży Nadajnik Zobor

Zdjęcia: Nadajnik Zobor

Pytania

Gdzie jest nadajnik Zobor i jak tam dojść?

Nadajnik Zobor stoi na Piramidzie, przedwierzchołku Zoboru, bezpośrednio nad miastem Nitra. Znakowane szlaki prowadzą z Nitry i z Dražovców.

Jak wysoki jest nadajnik Zobor?

Wieża ma 64 metry wysokości wraz z 11,5-metrową anteną, która waży 2,5 tony. Stoi na wysokości 556 metrów n.p.m.

Kiedy zbudowano nadajnik Zobor?

Budowa wieży rozpoczęła się we wrześniu 1992 roku, a ukończono ją w 1993 roku. Zastąpiła maszt kratowy, z którego wcześniej rozsyłano sygnał telewizyjny.

Co nadaje nadajnik Zobor?

Rozsyła radio i telewizję, w tym telewizję cyfrową w standardach DVB-T i DVB-T2. Zasięg obejmuje obwody nitrzański i trnawski oraz część sąsiednich obszarów, a sygnał można odbierać także na Węgrzech.

Czy można wejść na nadajnik Zobor?

Źródła nie wspominają o publicznym dostępie do wieży, która jest czynnym obiektem nadawczym. Większość odwiedzających ogląda ją ze szlaków wokół i podziwia widoki ze wzgórza.

Co jeszcze można zobaczyć na wzgórzu Zobor?

Na szczycie znajduje się rezerwat przyrody, ślady prehistorycznego grodziska oraz miejsce średniowiecznego opactwa benedyktyńskiego, udokumentowanego w 1111 roku. Część zboczy porastają winnice.