Pałac i nowoczesneBratysława i zachodnia Słowacja

Letni pałac arcybiskupi: barokowa rezydencja w Bratysławie

Letni pałac arcybiskupi (Letný arcibiskupský palác) stoi po zachodniej stronie placu Námestie slobody, na północ od starego miasta w Bratysławie. Powstał jako letnia rezydencja arcybiskupów ostrzyhomskich, a barokowy wygląd otrzymał w latach 60. XVIII wieku. To jedna z mniej znanych zabytkowych rezydencji stolicy i dobry punkt dla tych, którzy chcą poznać spokojniejsze zakątki miasta.

Arcybiskupi kąpali tu konie w ogrodowym basenie i słuchali organów granych wodą. Dziś w pałacu urzęduje rząd Słowacji, a drzwi otwiera on rzadko.

GdzieNámestie slobody, na północ od starego miasta w Bratysławie

RodzajBarokowy pałac z ogrodem angielskim; dawna letnia rezydencja arcybiskupów, dziś budynek rządowy

Idealne dlaMiłośników architektury i historii oraz spacerowiczów odkrywających centrum Bratysławy

Jak dojechaćW pobliżu Pałacu Grassalkovichów, po zachodniej stronie placu Námestie slobody, pieszo ze starego miasta

Historia Letniego pałacu arcybiskupiego

Pałac zawdzięcza swoje powstanie osmańskiej ekspansji. Gdy Turcy zdobyli Budę w 1541 roku, a Ostrzyhom w 1543, arcybiskupi ostrzyhomscy, najwyżsi rangą dostojnicy kościelni Węgier, nie mogli już przebywać w swojej siedzibie. Bratysława, zwana wtedy Preszburgiem, stała się stolicą Królestwa Węgier, a arcybiskupi osiedlili się w tym mieście. Ich rezydencja miejska mieściła się w starym gotyckim budynku na miejscu dzisiejszego Pałacu Prymasowskiego, ale mimo licznych przebudów nigdy nie zapewniała wygód, do jakich byli przyzwyczajeni. Tymczasem szlachta zaczęła naśladować obcy zwyczaj budowania letnich rezydencji na wsi.

Teren pod przyszły pałac leżał tuż za drugim pierścieniem miejskich fortyfikacji, co wówczas uważano za wieś. Arcybiskup Ferenc Forgách, który sprawował urząd w latach 1607–1615, kupił go na początku XVII wieku i założył tu ogród. Pierwsza letnia rezydencja powstała prawdopodobnie w 1614 roku. Za arcybiskupa György Lippaya (1642–1666) ogród zamieniono w renesansową ozdobę z egzotycznymi roślinami i drzewami, fontannami zasilanymi z górskich źródeł, sztucznymi grotami i dużym basenem, w którym kąpano konie. Jego perłą był pawilon o mozaikowych ścianach, w którym strumienie wody wprawiały w ruch instrument podobny do organów. Lippay kazał też wznieść nowy budynek rezydencji. Ani pawilon, ani ogród z tej epoki się nie zachowały. Arcybiskup Imre Esterházy (1725–1751) kazał później przekształcić teren w stylu barokowym.

Obecny kształt pałacu zawdzięczamy arcybiskupowi Ferencowi Barkóczy'emu (1761–1776). W latach 1761–1765 powierzył on austriackiemu architektowi Franzowi Antonowi Hillebrandtowi przebudowę budynku Lippaya na wielki barokowy pałac, do którego dodano rokokowe dekoracje, rokokowe ogrodzenie i dziedziniec honorowy. Przez prawie dziesięć lat w ogrodzie miał warsztat rzeźbiarz barokowy Georg Raphael Donner.

W XIX wieku arcybiskupi wrócili do Ostrzyhomia i pałac stracił swoje przeznaczenie. Po wojnach napoleońskich w mieście pozostał silny garnizon, więc budynek zamieniono na szpital wojskowy, a ogród służył jako plac ćwiczeń. Sprzedano wiele rzeźb, rozebrano zewnętrzne schody prowadzące z ogrodu do sali na piętrze, a salę podzielono na dwie izby dla rannych. Według polskiej Wikipedii szpital działał w latach 1859–1939.

W 1939 roku nowo powstałe Państwo Słowackie potrzebowało budynków administracyjnych i wybrało pałac na siedzibę Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Słowacki architekt Emil Belluš w latach 1940–1941 usunął wszystkie budynki z ogrodu i dobudował dwa skrzydła, nadając pałacowi dzisiejszą formę. Po wojnie mieścił się tu rząd Słowackiej Republiki Socjalistycznej, a od lat 90. XX wieku odnowiony pałac z ogrodem angielskim jest siedzibą rządu Słowacji.

Ciekawostki o Letnim pałacu arcybiskupim

W XVII wieku w ogrodzie stał pawilon o mozaikowych ścianach, w którym płynąca woda grała na instrumencie podobnym do organów.
W ogrodzie arcybiskupa Lippaya były sztuczne groty i duży basen, w którym kąpano konie.
Barokowy rzeźbiarz Georg Raphael Donner miał warsztat w ogrodzie pałacowym przez prawie dziesięć lat.
Z ogrodowych rzeźb figura świętego Jana stoi dziś na dziedzińcu Pałacu Prymasowskiego, a atlanty znajdują się w miejscowości Kittsee.
We wnętrzach pałacu zachowały się tylko dwa oryginalne elementy: fresk na suficie XVIII-wiecznej kaplicy i ołtarz.
W chwili zakupu na początku XVII wieku teren leżał jeszcze na wsi, tuż za drugim pierścieniem miejskich fortyfikacji.

Wycieczki w pobliżu: Letni pałac arcybiskupi

Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:

5-Course Small-Group Bratislava Food Tour with Local Guide

★ 5 (47 opinii) · 3,5 godz.

Zobacz szczegóły ›

Military Guns Shooting Experience with GunMates Bratislava

★ 5 (44 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Bratislava Off the Beaten Path Tour - recommended also by Rick Steves

★ 5 (36 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Private Day Trip to Banska Stiavnica Unesco Site

★ 5 (32 opinii) · 10 godz.

Zobacz szczegóły ›

Zwiedzanie Letniego pałacu arcybiskupiego

W pałacu mieści się Urząd Rządu, dlatego budynek i ogród są zwykle niedostępne dla publiczności. Fasadę można podziwiać z placu Námestie slobody.
Wejście było dotąd możliwe zwykle tylko jednego dnia w roku w ramach Dni Otwartych Drzwi, podczas kilkugodzinnego zwiedzania z przewodnikiem. Pokazywano m.in. Salę Lustrzaną, Żółty, Zielony i Różowy salonik oraz kaplicę. Warto wcześniej sprawdzić, czy zwiedzanie jest planowane.
Politycy i media pojawiają się tu często, zwłaszcza w dniach posiedzeń rządu, więc przed pałacem bywa tłoczno.
W promieniu około kilometra leżą inne miejsca z tego serwisu: Pałac Aspremont, Kościół św. Elżbiety, Kościół Klarysek i Pałac Esterházych.

Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.

Mapa: gdzie leży Letni pałac arcybiskupi

Zdjęcia: Letni pałac arcybiskupi

Pytania

Gdzie jest Letni pałac arcybiskupi w Bratysławie?

Stoi po zachodniej stronie placu Námestie slobody, na północ od starego miasta i niedaleko Pałacu Grassalkovichów.

Czy można zwiedzać Letni pałac arcybiskupi?

Zwykle nie, ponieważ to budynek rządowy. W przeszłości otwierano go na kilka godzin jednego dnia w roku w ramach Dni Otwartych Drzwi, ze zwiedzaniem z przewodnikiem.

Kto zbudował Letni pałac arcybiskupi?

Pierwszą letnią rezydencję wzniesiono dla arcybiskupa Ferenca Forgácha, prawdopodobnie w 1614 roku. Obecny barokowy pałac to dzieło architekta Franza Antona Hillebrandta, który przebudował go w latach 1761–1765 dla arcybiskupa Ferenca Barkóczy'ego.

Do czego służy pałac dzisiaj?

Jest siedzibą Urzędu Rządu Republiki Słowackiej. Wcześniej służył jako szpital wojskowy, a od 1939 roku jako gmach ministerstwa.

Co się stało z ogrodem pałacowym?

Renesansowe i barokowe ogrody z fontannami, grotami i rzeźbami zniknęły. Większość rzeźb zaginęła w XIX wieku, a teren tworzy dziś ogród angielski.

Dlaczego arcybiskupi ostrzyhomscy mieszkali w Bratysławie?

Ostrzyhom zajęli Osmanowie w 1543 roku, więc arcybiskupi przenieśli się do Preszburga, jak wtedy nazywano Bratysławę, stolicy Królestwa Węgier.