
Kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie: drewniana perła Orawy
Kościół Wszystkich Świętych (słow. Kostol Všetkých svätých) stoi przy miejskim cmentarzu w Twardoszynie (Tvrdošín) na Orawie, w północnej Słowacji. Ta rzymskokatolicka, gotycka, zrębowa świątynia z XV wieku to najstarszy zachowany zabytek miasta i jeden z drewnianych kościołów słowackiej części Karpat wpisanych na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Drewniany kościół ze świerkowych bali, liczący ponad 500 lat, służy wiernym tylko około Wszystkich Świętych, a mimo to jest na Liście UNESCO i ma strop z 49 malowanymi rozetami.
Historia kościoła Wszystkich Świętych w Twardoszynie
Pierwsza pisemna wzmianka o parafii w Twardoszynie pochodzi z 1395 roku, a drewniany kościół powstał w drugiej połowie XV wieku, choć niektóre źródła datują go już na koniec XIV wieku. To gotycka budowla zrębowa z czerwonego świerka, z prostokątnym prezbiterium mniejszym od nawy i dobudowaną zakrystią. Stromy gontowy dach wieńczy mała ośmioboczna sygnaturka ze stożkowym daszkiem, a wokół ścian biegną wydatne soboty, wsparte później na murowanych słupach. Według niemieckiej Wikipedii kościół odnowiono około połowy XVI wieku.
Po przejęciu świątyni przez protestantów przebudowano ją w latach 1650–1654 w duchu renesansu. W ścianie południowej przebito nowe wejście z renesansowym portalem, a podobny portal otrzymały też drzwi do zakrystii. Nawa zyskała malowany strop kasetonowy z 49 rozetami z motywami kwiatów polnych i ogrodowych (1653–54), a sklepienie prezbiterium przedstawia rozgwieżdżone niebo i ewangelistów. Z 1654 roku pochodzi ambona z figurami czterech ewangelistów, a z około 1653 roku obraz św. Jerzego walczącego ze smokiem. W kościele znajdują się też niemal naturalnej wielkości figury świętych i malowane stalle.
Gotycki ołtarz nie zachował się w całości. W kościele pozostało tylko jedno skrzydło z fragmentami malowideł apostoła Piotra i Jana Chrzciciela z początku XVI wieku, a środkowy obraz z XV wieku, Opłakiwanie Chrystusa, zabrano w 1919 roku do muzeum w Budapeszcie. Barokowy ołtarz główny z końca XVII lub początku XVIII wieku przedstawia dziś Wszystkich Świętych. Mniejsze prace prowadzono w 1899, 1927, 1952, 1966 i 1971 roku, a gruntowna renowacja przeprowadzona została pod koniec XX wieku. Docenił ją w latach 90. medal Europa Nostra.
Dnia 7 lipca 2008 roku kościół wraz z siedmioma innymi zabytkami wpisano na Listę światowego dziedzictwa UNESCO jako część drewnianych kościołów w słowackiej części Karpat. Jest też narodowym zabytkiem kultury. Dziś służy wiernym tylko raz lub dwa razy w roku, w okolicach Wszystkich Świętych 1 listopada i Zaduszek 2 listopada, dzięki czemu jego wnętrze i średniowieczny nastrój zachowały się wyjątkowo dobrze.
Ciekawostki o kościele Wszystkich Świętych w Twardoszynie
- Nabożeństwa odprawia się w kościele tylko około Wszystkich Świętych 1 listopada i Zaduszek 2 listopada.
- Strop nawy zdobi 49 malowanych rozet z motywami kwiatów polnych i ogrodowych z lat 1653–54.
- Jego środkowy obraz gotycki, Opłakiwanie Chrystusa, od 1919 roku znajduje się w muzeum w Budapeszcie.
- Polska Wikipedia podaje, że to jedyny zabytek na Słowacji uhonorowany zarówno medalem Europa Nostra, jak i wpisem na Listę UNESCO.
- Cmentarz otaczający kościół ma barokową bramę z małą gontową wieżyczką, renesansowy nagrobek Gaspara Koda z 1555 roku i dwie okrągłe kamienne budowle z XVII wieku.
- W kościele wisi obraz św. Jerzego na koniu walczącego ze smokiem z około 1653 roku.
Wycieczki w pobliżu: Kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:
Zwiedzanie kościoła Wszystkich Świętych w Twardoszynie
- Kościół stoi przy miejskim cmentarzu w Twardoszynie, otoczony murem z barokową bramą. Stromy gontowy dach, sygnaturkę i sobotę wokół ścian dobrze obejrzysz z zewnątrz.
- Nabożeństwa odbywają się tylko około Wszystkich Świętych, więc wnętrze nie jest otwarte regularnie. Źródła nie podają, czy można je zwiedzić w innych terminach, dlatego zapytaj na miejscu lub sprawdź przed wyjazdem.
- Jeśli uda Ci się wejść do środka, zwróć uwagę na malowany strop z 49 rozetami, ambonę z 1654 roku z ewangelistami, obraz św. Jerzego i malowane stalle.
- Na cmentarzu zobaczysz renesansowy nagrobek Gaspara Koda z 1555 roku.
- W pobliżu znajdziesz na tej stronie kościół Przenajświętszej Trójcy w Twardoszynie (ok. 1 km), Zamek Orawski (ok. 17 km), Havránok (ok. 26 km) i Likavę (ok. 31 km).
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie
Zdjęcia: Kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie

Pytania
Gdzie leży kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie?
Stoi przy miejskim cmentarzu w Twardoszynie na Orawie, w północnej Słowacji. Zamek Orawski jest oddalony o ok. 17 km.
Czy drewniany kościół w Twardoszynie jest na Liście UNESCO?
Tak. Dnia 7 lipca 2008 roku został wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO razem z siedmioma innymi drewnianymi kościołami w słowackiej części Karpat.
Ile lat ma kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie?
Powstał w drugiej połowie XV wieku, choć niektóre źródła datują go na koniec XIV wieku. W XVII wieku przebudowano go w stylu renesansowym.
Czy można wejść do środka kościoła?
Nabożeństwa odbywają się tu tylko około Wszystkich Świętych (1 listopada) i Zaduszek (2 listopada). Na miejscu sprawdź, czy wnętrze można zobaczyć także w innych terminach.
Co wyróżnia wnętrze kościoła?
Nawa ma malowany strop kasetonowy z 49 rozetami z kwiatami, a sklepienie prezbiterium przedstawia rozgwieżdżone niebo. Są tu też ambona z 1654 roku z ewangelistami i obraz św. Jerzego ze smokiem.
Co stało się z pierwotnym gotyckim ołtarzem?
W kościele pozostało tylko jedno skrzydło z fragmentami malowideł Piotra i Jana Chrzciciela. Środkowy obraz, Opłakiwanie Chrystusa, zabrano w 1919 roku do muzeum w Budapeszcie.
Także w pobliżu

Kościół Najświętszej Trójcy w Twardoszynie
Twardoszyn · barokowy kościół z wieżą starszą niż mury
500 m stąd

Zamek Orawski
Oravský Podzámok · skalny zamek, gdzie kręcono Nosferatu
17 km stąd

Hawranek
Liptów · celtyckie grodzisko i świątynia w skansenie
26 km stąd

Zamek Likawa
Likavka · największy zamek Liptowa, łup husytów i więzienie
31 km stąd



