Katedra Narodzenia Bogurodzicy w Koszycach: greckokatolicka
Greckokatolicka katedra Narodzenia Bogurodzicy (słow. Katedrálny chrám Narodenia Presvätej Bohorodičky) stoi przy ulicy Moyzesova w historycznym centrum Koszyc na wschodzie Słowacji. Zbudowana w latach 1882–1898 w stylu neoromańskim, jest dziś katedrą greckokatolickiej eparchii koszyckiej i spokojnym punktem programu, gdy szukasz, co zobaczyć w Koszycach.
Przez dwa stulecia koszyccy grekokatolicy modlili się w cudzych kościołach. Ich neoromańska katedra za komunizmu przypadła prawosławnym i wróciła do nich po 1990 roku.
Historia katedry Narodzenia Bogurodzicy w Koszycach
Grekokatolicy, którzy zachowują wschodnie tradycje kościelne w jedności z Rzymem, zaczęli osiedlać się w Koszycach w XVII wieku. Przez długi czas nie mieli własnej świątyni. Nabożeństwa odbywały się w kościele franciszkanów, a rzadziej u norbertanów lub w kaplicy św. Michała. Dopiero w 1852 roku ich biskup założył w mieście kaplicę, która po raz pierwszy dała wspólnocie stałe miejsce modlitwy.
W 1880 roku wspólnota mogła wykupić grunty obok tej kaplicy. W latach 1882–1898 wzniesiono na nich obecny kościół w stylu neoromańskim, według projektu Viliama Kolatseka, pod kierunkiem budowniczego Ľudovíta Schmidta. W 1901 roku we wnętrzu zainstalowano ikonostas, czyli ścianę ikon oddzielającą we wschodnich cerkwiach prezbiterium od nawy, oraz ambonę. Cała budowa trwała od pierwszego kamienia do ukończenia około szesnastu lat.
Dwudziesty wiek przyniósł gwałtowny przełom. W komunistycznej epoce dawnej Czechosłowacji Kościół greckokatolicki zakazano, a koszycka świątynia przypadła Kościołowi prawosławnemu. Po 1990 roku, gdy zakaz przestał obowiązywać, budynek zwrócono grekokatolikom, a następnie odnowiono go i wyremontowano do dzisiejszego stanu.
Katedrą kościół stał się dopiero w 1997 roku, gdy utworzono Egzarchat Apostolski w Koszycach dla grekokatolików z tego regionu. Egzarchat został później podniesiony do rangi eparchii, a dziś świątynia jest katedrą eparchii koszyckiej Słowackiego Kościoła Greckokatolickiego. Jej dzieje, od pożyczanych kaplic po kościół biskupi, odzwierciedlają drogę wspólnoty, której służy.
Ciekawostki o greckokatolickiej katedrze w Koszycach
- Przed 1852 rokiem koszyccy grekokatolicy nie mieli nawet kaplicy i korzystali z kościoła franciszkanów, tylko rzadko z kościoła norbertanów lub kaplicy św. Michała.
- Budowa katedry trwała około 16 lat, od 1882 do 1898 roku, a katedrą stała się dopiero w 1997 roku.
- Ikonostas i ambonę zainstalowano trzy lata po ukończeniu budynku, w 1901 roku.
- Za komunizmu kościół przekazano Kościołowi prawosławnemu, a grekokatolikom wrócił dopiero po 1990 roku.
- Kościół stoi obok pierwszej greckokatolickiej kaplicy z 1852 roku, na gruntach, które wspólnota wykupiła w 1880 roku.
- Kaplica św. Michała, w której grekokatolicy czasem odprawiali nabożeństwa, zanim zyskali własną świątynię, należy do pobliskich miejsc opisanych na tej stronie.
Wycieczki w pobliżu: Greckokatolicka katedra Narodzenia Bogurodzicy w Koszycach
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:
Zwiedzanie greckokatolickiej katedry w Koszycach
- Katedra stoi przy ulicy Moyzesova w historycznym centrum Koszyc, więc łatwo połączyć ją ze spacerem po Starym Mieście.
- Zwróć uwagę na neoromańską architekturę na zewnątrz oraz na ikonostas i ambonę z 1901 roku wewnątrz; źródła nie opisują wnętrza szczegółowo.
- Z pobliskich miejsc na tej stronie znajdziesz Pałac Arcybiskupi, kaplicę św. Michała i wieżę św. Urbana, wszystkie tuż obok siebie, oraz kaplicę morową św. Rozalii oddaloną o ok. 2 km.
- To czynna katedra, dlatego ubierz się i zachowuj z szacunkiem, a przed wizytą sprawdź aktualne godziny otwarcia i godziny nabożeństw.
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Greckokatolicka katedra Narodzenia Bogurodzicy w Koszycach
Zdjęcia: Greckokatolicka katedra Narodzenia Bogurodzicy w Koszycach
Pytania
Gdzie leży greckokatolicka katedra Narodzenia Bogurodzicy w Koszycach?
Stoi przy ulicy Moyzesova w historycznym centrum Koszyc na wschodzie Słowacji. Jest katedrą greckokatolickiej eparchii koszyckiej.
Kiedy zbudowano greckokatolicką katedrę w Koszycach?
Zbudowano ją w latach 1882–1898 w stylu neoromańskim. Ikonostas i ambonę dodano w 1901 roku.
Kto zaprojektował katedrę?
Projekt przypisuje się Viliamowi Kolatsekowi, a budowę wykonał budowniczy Ľudovít Schmidt.
Dlaczego kościół przekazano Kościołowi prawosławnemu?
W komunistycznej epoce dawnej Czechosłowacji Kościół greckokatolicki zakazano, a budynek przekazano Kościołowi prawosławnemu. Grekokatolikom zwrócono go po 1990 roku.
Od kiedy kościół jest katedrą?
Katedrą został w 1997 roku po utworzeniu Egzarchatu Apostolskiego w Koszycach. Egzarchat stał się później eparchią koszycką.
Co jeszcze można zobaczyć w okolicy?
Obok katedry stoją Pałac Arcybiskupi, kaplica św. Michała i wieża św. Urbana, a ok. 2 km dalej kaplica morowa św. Rozalii.
Także w pobliżu
Wieża Urbana
Koszyce · dzwonnica z dzwonem, który przetrwał pożar
350 m stąd
Pałac Arcybiskupi w Koszycach
Koszyce · rokokowy pałac, w którym mieszkał cesarz
350 m stąd
Kościół św. Michała w Koszycach
Koszyce · gotycka kaplica cmentarna ze średniowiecznym ossuarium
400 m stąd
Kaplica św. Rozalii w Koszycach
Koszyce · ośmioboczna barokowa kaplica wzniesiona po dżumie
2 km stąd