Kościół i klasztorBratysława i zachodnia Słowacja

Rotunda św. Jerzego w Skalicy: najstarszy zabytek miasta

Rotunda św. Jerzego (słow. Rotunda svätého Juraja) stoi w Skalicy w zachodniej Słowacji i jest najstarszym zabytkiem historycznym i architektonicznym miasta oraz jego symbolem. Zbudowana w stylu wczesnoromańskim, prawdopodobnie w XI wieku, została później przebudowana w stylu gotyckim i barokowym i kryje rzadkie freski z końca XV wieku.

Jej mury i podkowiasta apsyda mają dokładnie te same wymiary co rotunda w Ducovem, a fresk ze świętym Jerzym walczącym ze smokiem odkryto tu dopiero w 1945 roku.

GdzieSkalica, zachodnia Słowacja

RodzajRotunda wczesnoromańska, później przebudowana w stylu gotyckim i barokowym; dawna kaplica i wieża obronna

Idealne dlaMiłośników wczesnośredniowiecznej architektury, fanów historii i krótkiego spaceru po Skalicy

Jak dojechaćW mieście Skalica; sanktuarium w Holíču jest oddalone od niej o ok. 6 km

Historia Rotundy św. Jerzego w Skalicy

Rotunda św. Jerzego jest najstarszym zabytkiem historycznym i architektonicznym w Skalicy. Oględziny terenowe i badania archeologiczne prowadzone w latach 1974 oraz 1976–1980 wykazały, że powstała we wczesnym średniowieczu: grubość murów, okrągła nawa i podkowiasta apsyda mają dokładnie te same wymiary co rotunda w Ducovem. Dokładna data budowy nie jest znana. Architektura nawiązuje do typu rotund czeskich i morawskich, co wraz z okolicznościami historycznymi wskazuje na koniec X lub początek XI wieku.

Zbudowano ją jako kościółek na grodzisku, pełniący funkcję kościoła prywatnego z niewielkim cmentarzem. To centralna budowla na planie koła, rozszerzona o podkowiastą apsydę. Mur składa się z mniejszych kwadr piaskowca, a na zewnętrznej stronie apsydy zachowały się ślady dwóch okien romańskich. Pierwotnie rotunda była niższa i miała płaski dach.

Przełom nastąpił w 1372 roku, gdy Ludwik I podniósł Skalicę do rangi wolnego miasta królewskiego z prawem wznoszenia murów. Mury tworzyły jedną z linii obronnych miasta, drugą stanowiła fosa z wodą. Przy jej kopaniu wzgórze, na którym stała rotunda, rozcięto na dwa osobne pagórki. Po ukończeniu murów rotundę nadbudowano ponad ich poziom, co widać po mniejszych kamieniach w nadbudowie. Dolna część nadal służyła jako kaplica, a górna miała funkcję obronną.

W 1650 roku zbudowano kopułę z latarnią, a w środku rotundy wbudowano kryptę. W 1945 roku budynek został uszkodzony podczas walk, a w 1949 roku naprawiony; wówczas nabrał dzisiejszego wyglądu dzięki usunięciu zewnętrznych tynków. Po uznaniu za narodowy zabytek kultury w 1970 roku przeprowadzono badania archeologiczne, konserwatorskie i historyczno-artystyczne. Freski odnowiono w 1996 roku, a kopułę zrekonstruowano w 2017 roku.

Ciekawostki o Rotundzie św. Jerzego

Rotunda jest symbolem Skalicy, a w 2002 roku Poczta Słowacka wydała znaczek z jej motywem.
Grubość murów, okrągła nawa i podkowiasta apsyda mają te same wymiary co rotunda w Ducovem.
Freski, odkryte dopiero w 1945 roku, przedstawiają dwie sceny z legendy o świętym Jerzym walczącym ze smokiem, uzupełnione herbami. Do dziś nie wiadomo, czy pokrywały cały obwód rotundy, czy tylko te dwie sceny, pierwszą i ostatnią z legendy.
Przy kopaniu fosy wzgórze z rotundą rozcięto na dwa osobne pagórki.
Pod rotundą znajdują się krypty, które zostały zbadane, ale nie są dostępne dla zwiedzających.
Po nadbudowie ponad mury dolna część służyła jako kaplica, a górna jako część obronna.

Wycieczki w pobliżu: Rotunda św. Jerzego w Skalicy

Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:

5-Course Small-Group Bratislava Food Tour with Local Guide

★ 5 (47 opinii) · 3,5 godz.

Zobacz szczegóły ›

Military Guns Shooting Experience with GunMates Bratislava

★ 5 (44 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Bratislava Off the Beaten Path Tour - recommended also by Rick Steves

★ 5 (36 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Private Day Trip to Banska Stiavnica Unesco Site

★ 5 (32 opinii) · 10 godz.

Zobacz szczegóły ›

Zwiedzanie Rotundy św. Jerzego

Zwróć uwagę na okrągłą budowlę z barokową kopułą i latarnią, pierwotną apsydę romańską i ślady dwóch romańskich okien na jej zewnętrznej stronie.
Wewnątrz zobaczysz rzadkie freski z końca XV wieku ze scenami z legendy o świętym Jerzym i smoku.
Od 2002 roku Muzeum Zahoryjskie w Skalicy prowadzi w rotundzie stałą ekspozycję o zabytku i jego rozwoju architektonicznym.
Krypty pod rotundą nie są dostępne dla zwiedzających. Przed wyjazdem sprawdź aktualne godziny otwarcia.
W okolicy znajdziesz na tej stronie sanktuarium w Holíču (ok. 6 km) oraz kościół św. Małgorzaty z Antiochii (ok. 10 km).

Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.

Mapa: gdzie leży Rotunda św. Jerzego w Skalicy

Zdjęcia: Rotunda św. Jerzego w Skalicy

Pytania

Gdzie stoi Rotunda św. Jerzego w Skalicy?

Rotunda stoi w mieście Skalica w zachodniej Słowacji, w pobliżu przebiegu dawnych murów miejskich.

Jak stara jest Rotunda św. Jerzego?

Zbudowano ją w stylu wczesnoromańskim prawdopodobnie w XI wieku, choć porównanie z rotundami czeskimi i morawskimi wskazuje na koniec X lub początek XI wieku.

Co można zobaczyć w środku rotundy?

Rzadkie freski z końca XV wieku z dwiema scenami z legendy o świętym Jerzym i smoku, uzupełnione herbami, oraz stałą ekspozycję Muzeum Zahoryjskiego.

Dlaczego jest symbolem Skalicy?

To najstarszy zabytek historyczny i architektoniczny w mieście, uważany za symbol Skalicy.

Co stało się z rotundą w XX wieku?

W 1945 roku została uszkodzona, a w 1949 roku naprawiona, przy czym usunięto zewnętrzne tynki. W 1970 roku uznano ją za narodowy zabytek kultury, a w 1996 roku odnowiono freski.

Czy krypta jest dostępna dla zwiedzających?

Nie. Krypty pod rotundą zostały zbadane, ale nie są dostępne dla zwiedzających.